سه مرحله ی کاربردی تقویت مهارت رایتینگ به صورت خودخوان
از نظر خیلی از زبان آموزان، سختترین بخش یادگیری زبان، رایتینگ است. اما می دانستید می توانید با تقویت خودخوان مهارت رایتینگ متن های خیلی خوبی بنویسید؟
اگر به دلیل مشغله کاری یا هزینههای بالا، امکان شرکت در کلاس را ندارید، نگران نباشید. در این مقاله مراحل نوشتن رایتینگ را به شما نشان می دهیم تا بتوانید به راحتی در خانه رایتینگ خودتان را تقویت کنید.
مراحل نوشتن رایتینگ در خانه بدون کلاس
برای اینکه یک رایتیگ اصولی و خوب داشته باشید، در مقاله ی دیگری نکاتی برای تقویت مهارت رایتیگ برایتان نوشته ایم،
اما برای اینکه نوشته شما ساختار استاندارد داشته باشد، نباید بلافاصله شروع به نوشتن کنید. این متد سه مرحلهای، دقیقاً همان چیزی است که برای نوشتن به آن نیاز دارید.
مرحله اول: طوفان فکری و ایدهپردازی (Brainstorming)
در این مرحله، هدف ما فقط تولید «محتوا» است، نه گرامر. بزرگترین اشتباه این است که بخواهید همزمان هم فکر کنید و هم درست بنویسید؛ این کار مغز را قفل میکند. می توانید برای ایده پردازی از یکی از روش های زیر استفاده کنید.
۱. تکنیک نقشهبرداری ذهنی (Mind Mapping)
این روش به شما کمک میکند تا به جای لیست کردن خطی، افکار خود را به صورت شبکه ای (همانطور که مغز کار میکند) سازماندهی کنید.
- روش اجرا: یک کاغذ سفید بردارید. موضوع اصلی را در مرکز دایره بنویسید. برای هر ایده اصلی یک شاخه (Branch) بکشید و برای جزئیات آن ایده، شاخههای فرعی (Sub-branches).
- مثال عملی: اگر موضوع «مزایای یادگیری زبان» است، یک شاخه را به “Career” (شغلی) اختصاص دهید. از این شاخه، زیرشاخههایی مثل “Better Salary” و “Global Networking” را خارج کنید.
این نقشه در مرحله “نوشتن”، نقش ستون فقرات پاراگرافهای شما را بازی میکند و اجازه نمیدهد از موضوع اصلی منحرف شوید.
۲. تکنیک خوشهبندی کلمات (Word Clustering)
این تکنیک تمرکز ویژهای بر روی “واژگان” دارد و برای کسانی که میترسند کلمات کم بیاورند، عالی است.
- روش اجرا: به جای جملهبندی، فقط کلمات کلیدی، صفتها و فعلهای مرتبط با موضوع را در گروههای کوچک (خوشه) دور هم جمع کنید.
- مثال عملی: برای موضوع «سفر»، یک خوشه برای “Feelings” (مثل: excited, adventurous) و یک خوشه برای “Activities” (مثل: sightseeing, trying local food) بسازید.
- تایمر بگذارید: برای این کار فقط ۲ تا ۳ دقیقه زمان بگذارید. سرعت بالا باعث میشود نیمکره راست مغز (بخش خلاق) فعال شود و منتقد درونی شما (که مدام ایراد گرامری میگیرد) خاموش بماند.
۳. تکنیک “آزادنویسی” یا Freewriting (ویژه زبانآموزان مستقل)
این یکی از قدرتمندترین روشها برای شکستن سدِ نوشتن انگلیسی در خانه است.
- روش اجرا: یک چالش نوشتن جذاب انتخاب کنید و برای ۵ دقیقه بدون توقف قلم را روی کاغذ حرکت دهید. حتی اگر کلمهای یادتان نیامد، بنویسید: “I don’t know what to say…”. نکته کلیدی اینجاست: به هیچ وجه به عقب برنگردید تا چیزی را پاک کنید.
- استراتژی “پل فارسی”: همانطور که قبلاً اشاره شد، اگر کلمه انگلیسی را بلد نیستید، معادل فارسی آن را بنویسید و دورش خط بکشید. در کنار آن روش های یادگیری لغات انگلیسی را هم شروع کنید تا پیشرفتتان چند برابر شود.
- مثال: “Traveling can increase our اعتماد به نفس and help us learn.”
این کار به شما نشان میدهد که “ایده” دارید، فقط شاید در “بیان” آن کمی ضعف داشته باشید. این تفکیک ایده از زبان، به شما اعتماد به نفس عجیبی میدهد.
نکته برای یادگیری خودخوان رایتینگ: در این مرحله اگر کلمهای را به انگلیسی بلد نیستید، اصلاً در اپلیکیشن دیکشنری نگردید! آن را فارسی بنویسید. هدف این است که جریان افکار شما قطع نشود.
تمرین عملی: موضوعی را انتخاب کنید (مثلاً: مزایای کار در خانه). ۵ دقیقه زمان بگیرید و هر کلمه، عبارت یا ایدهای که به ذهنتان میرسد را روی کاغذ بنویسید. در این مرحله به گرامر فکر نکنید؛ فقط “محتوا” مهم است.
مرحله دوم: ایجاد ساختار و نوشتن پیشنویس (Drafting)
حالا وقت آن است که به آن افکار پراکنده، نظم بدهید. یک رایتینگ استاندارد (چه یک ایمیل ساده باشد و چه یک رایتینگ آیلتس) باید چارچوب داشته باشد.
- فرمول پاراگرافنویسی: هر پاراگراف باید با یک Topic Sentence (جملهای که ایده اصلی پاراگراف را میگوید) شروع شود. سپس با ۲ یا ۳ جمله حمایتی (Supporting Sentences) آن را باز کنید.
- قانونِ “فقط بنویس“: در مرحله پیشنویس، به هیچ وجه به عقب برنگردید تا غلط املایی یا گرامری را اصلاح کنید. تصور کنید در حال ریختن سیمان هستید؛ صاف کاری و صیقل دادن (ویرایش) مربوط به مرحله بعد است.
- استراتژی “پُلهای ارتباطی” (Signposting)
برای اینکه نوشته شما از حالت لیستوار خارج شود، باید از کلمات ربطی که قبلاً یاد گرفتید استفاده کنید.
قبل از شروع هر جمله حمایتی، از یک کلمه ربط ساده استفاده کنید.
میخواهید مثال بزنید؟ با “For example,” شروع کنید.
میخواهید دلیل بیاورید؟ با “Because of this,” شروع کنید.
میخواهید ایده جدیدی اضافه کنید؟ با “In addition,” شروع کنید.
- چالش زبانآموز برای تقویت خودخوان writing: اگر احساس کردید جملاتتان خیلی ساده هستند (مثلاً همهاش با I think شروع میشوند)، نگران نباشید. هدف از مرحله دوم، تبدیل فکر به متن روی کاغذ است، نه خلق شاهکار ادبی.
مرحله سوم: بازبینی و ویرایش شخصی (Proofreading)
این مرحله جایی است که شما نقش «معلم» را برای خودتان بازی میکنید. برای اینکه این مرحله در خانه موثر باشد، باید فاصله زمانی ایجاد کنید.
- تکنیک “چشمهای تازه“: بلافاصله بعد از نوشتن، ویرایش نکنید. حداقل ۳۰ دقیقه (یا حتی یک روز) صبر کنید و بعد سراغ متن بروید. وقتی ذهن شما متن را فراموش کرده باشد، اشتباهات را بهتر میبیند.
- بازبینی سه مرحلهای
- بررسی ساختار: آیا پاراگرافها به هم ربط دارند؟ آیا مقدمه و نتیجهگیری نوشتم؟
- بررسی گرامر و زمانها: آیا اگر درباره گذشته حرف زدم، همه افعال گذشته هستند؟ (اشتباه رایج: قاطی کردن حال و گذشته).
- بررسی تنوع کلمات: زیر کلماتی که تکراری هستند خط بکشید و سعی کنید از مترادفها استفاده کنید (مثلاً به جای چندین بار استفاده از Good، از Beneficial یا Effective استفاده کنید).
تکنیک هایی برای تمرین رایتینگ در خانه
۱. معجزه خواندن (Reading)؛ ورودی مساوی است با خروجی
در دنیای آموزش زبان، ما رایتینگ را یک مهارت تولیدی میدانیم. اما هیچ تولیدی بدون مواد اولیه ممکن نیست!
طبق نظریه Input Hypothesis از پروفسور کراشن، شما باید در معرض جملاتی قرار بگیرید که کمی از سطح فعلی شما بالاتر هستند.
وقتی میخوانید، مغز شما به صورت ناخودآگاه با “ساختار جملات” و “نحوه چیدمان کلمات” آشنا میشود. شما یاد میگیرید که نویسندگان حرفهای چگونه از یک ایده به ایده دیگر میروند.
- ایده عملی: یک پاراگراف از یک سایت مثل BBC Learning English انتخاب کنید. زیر تمام فعلها خط بکشید و ببینید از چه زمانهایی (گذشته، حال کامل و…) استفاده شده است. این کار “نگاه تحلیلی” شما را تقویت میکند.
۲. خاطرهنویسی روزانه (Journaling)
بزرگترین سد رایتینگ، “کمالگرایی“ است. زبانآموزان میترسند بنویسند چون فکر میکنند باید بینقص باشند. خاطرهنویسی این سد ذهنی را میشکند.
هدف از خاطره نویسی، افزایش Fluency (روانی) در نوشتن است، نه لزوماً دقت گرامری. وقتی هر شب مینویسید، دست شما با کیبورد یا قلم عادت میکند و سرعت تبدیل افکار به کلمات در ذهنتان بالا میرود.
- ایده عملی: از اپلیکیشنهای ساده یادداشتبرداری استفاده کنید. اگر نمیدانید چه بنویسید، از این سه سوال استفاده کنید:
- Today, I felt… because…
- The best thing that happened today was…
- Tomorrow, I want to…
۳. یادگیری کالوکیشنها (Collocations) به جای کلمات تکی
یکی از تفاوتهای اصلی زبانآموز سطح متوسط با پیشرفته، استفاده از “همنشینی کلمات یا همان کالوکیشن” است. اشتباه رایج این است که کلمات را به صورت جداگانه حفظ کنیم.
به جای اینکه فقط کلمه Mistake را یاد بگیرید، یاد بگیرید که فعلِ آن Make است (Make a mistake). اگر بنویسید Do a mistake، اگرچه مفهوم منتقل میشود، اما رایتینگ شما “غیرطبیعی” به نظر میرسد.
-
- به جای Big rain بنویسید: Heavy rain
- به جای Give a fast look بنویسید: Take a quick glance
- به جای Say a lie بنویسید: Tell a lie
۴.کپیبرداری اصولی
این تکنیک یکی از قدیمیترین و موثرترین روشهای نویسندگان بزرگ برای یادگیری سبک نگارش بوده است. در آموزش زبان، این کار باعث می شود بیشتر به جزئیات دقت کنید.
وقتی یک متن استاندارد را عیناً کپی میکنید، مجبور میشوید به کوچکترین جزئیات مثل ویرگولها، حروف اضافه (Prepositions) ، انواع ضمیرهای انگلیسی و ترتیب صفات دقت کنید؛
جزئیاتی که هنگام خواندن معمولی معمولاً از آنها رد میشوید.
- ایده عملی: یک پاراگراف (حدود ۵۰ کلمه) انتخاب کنید. آن را بخوانید، سپس کتاب را ببندید و سعی کنید هرچه را به یاد دارید بنویسید. در انتها نوشته خود را با متن اصلی مقایسه کنید تا متوجه شوید کجاها را اشتباه کردهاید.
۵.استفاده از کلمات ربط (Linking Devices)
کلمات ربط یا Cohesive Devices، نقش نقشه را در نوشته شما ایفا میکنند. آنها به خواننده میگویند که جمله بعدی قرار است در تایید جمله قبلی باشد یا در تضاد با آن.
بدون این کلمات، نوشته شما مجموعهای از جملات گسسته و “رباتیک” به نظر میرسد. این کلمات باعث ایجاد انسجام معنایی میشوند.
| هدف از کاربرد کلمه | کلمات پیشنهادی | مثال کاربردی (Example) |
|---|---|---|
| افزودن اطلاعات | Moreover, Furthermore, In addition | Learning English is fun. Furthermore, it opens new career doors. |
| بیان تضاد | However, Nevertheless, On the other hand | I studied hard. However, the exam was much harder than I thought. |
| بیان نتیجه | Therefore, Consequently, As a result | He missed the bus. Consequently, he was late for the interview. |
| ارائه مثال | For instance, Specifically, To illustrate | I love healthy habits. Specifically, I enjoy daily meditation. |
| بیان شباهت | Similarly, Likewise, In the same way | Dogs are very loyal. Similarly, cats can be great companions. |
| ترتیب زمانی | First of all, Meanwhile, Eventually | First of all, plan your ideas. Then, start writing the draft. |
| خلاصهسازی | To sum up, In conclusion, Overall | Overall, writing is a skill that improves with practice. |
حالا که بطور خودخوان در تلاش هستید تا مهارت نوشتن انگلیسی را تقویت کنید بگذارید یک نکته مهم دیگر هم برایتان بگویم:
وقتی موضوعی را انتخاب کردید و در موردش نوشتید، می توانید همان موضوع را در گوگل سرچ کنید و یک مقاله ی انتخابی در موردش بخوانید.
ببینید یک نیتیو انگلیسی چطور در مورد این موضوع نوشته است و از چه لغات، کالوکیشن ها، زمان فعل، گرامر و …. استفاده کرده است.
این کار خصوصا برای گرفتن ایده برای نوشتن بسیار کمک کننده است.
بعد از این که در موردش خواندید، درباره ی آن موضوع بنویسید یا نوشته ی قبلی خود را با لغات و گرامرهای جدید اصلاح کنید.
معرفی ۳ منبع معتبر و محبوب برای تمرین رایگان رایتینگ
برای اینکه تمرینات شما در خانه هدفمند باشد، نیاز دارید از منابعی استفاده کنید که بر اساس سطوح استاندارد جهانی (از A1 تا C1) دستهبندی شده باشند. این ۳ وبسایت، انتخاب اول میلیونها زبانآموز در سراسر جهان هستند:
۱. بخش رایتینگ LearnEnglish (British Council)
بدون شک، وبسایت شورای فرهنگی بریتانیا (British Council) معتبرترین منبع برای هر زبانآموز است.
- چرا زبانآموزان عاشق این سایت هستند؟ در این سایت، برای هر سطح (مثلاً B1 یا Intermediate)، دهها نمونه رایتینگ واقعی (مثل ایمیل، وبلاگ، گزارش و…) وجود دارد. شما ابتدا یک مدل استاندارد را میخوانید، سپس تمرینهای تعاملی مربوط به آن را انجام میدهید و در نهایت خودتان دست به قلم میشوید.
- ایده تمرینی: یک موضوع را از سطح خودتان انتخاب کنید، “Model Text” آن را بخوانید و سعی کنید با همان ساختار اما با اطلاعات شخصی خودتان، یک متن جدید بنویسید.
۲. وبسایت Test-English (بهترین برای تمرینهای مرحلهبندی شده)
اگر به دنبال سایتی هستید که همه چیز را خیلی مرتب و لقمهلقمه به شما یاد بدهد، Test-English بینظیر است.
- ویژگی متمایز: این سایت رایتینگ را به قطعات کوچک تقسیم میکند. مثلاً ابتدا به شما یاد میدهد چطور از کلمات ربط استفاده کنید، سپس روی ساختار پاراگراف تمرکز میکند و در نهایت از شما میخواهد یک متن کامل بنویسید.
- در انتهای هر درس، یک چکلیست (Checklist) وجود دارد که به شما میگوید در نوشتهتان باید به چه نکاتی دقت میکردید. این دقیقاً نقش همان “معلم مجازی” را برای شما ایفا میکند.
۳. سایت EnglishCentral (بخش Writing)
این سایت یکی از محبوبترین پلتفرمها برای کسانی است که میخواهند از طریق “محتوای ویدئویی” رایتینگ خود را تقویت کنند.
- روش کار: شما یک ویدئوی کوتاه را تماشا میکنید، کلمات کلیدی آن را یاد میگیرید و سپس سایت از شما میخواهد درباره آن ویدئو یک خلاصه یا نظر (Comment) بنویسید.
- چرا برای خانه عالی است؟ این سایت به شما اجازه میدهد در محیطی پویا تمرین کنید و از آنجایی که محتوای بصری دارد، ایدهپردازی برای نوشتن بسیار راحتتر میشود. همچنین کاربران زیادی از سراسر دنیا در آن فعال هستند که میتوانید رایتینگهای آنها را هم بخوانید و ایده بگیرید.
سوالات متداول
آیا تقویت رایتینگ در خانه واقعاً امکانپذیر است؟
بله. با استفاده از منابعی مثل کتابهای سری Oxford English Grammar Course و ابزارهای آنلاین، میتوانید تا سطح پیشرفته پیش بروید.
روزانه چقدر باید برای تمرین وقت بگذاریم؟
استمرار مهمتر از مدت زمان است. ۲۰ دقیقه تمرین متمرکز روزانه بسیار موثرتر از ۵ ساعت تمرین در یک روز جمعه است.
از چه موضوعاتی برای شروع استفاده کنم؟
از موضوعات ملموس مثل “توصیف یک دوست”، “خاطره آخرین سفر” یا “نقد کوتاهی بر یک فیلم” شروع کنید.
درباره Fatemeh Jasheh
مدرس زبان انگلیسی هستم و کارشناس بخش کودکان آموزشگاه بین المللی زبان مکث
نوشته های بیشتر از Fatemeh Jasheh


دیدگاهتان را بنویسید