۸ نوع ضمیر در زبان انگلیسی، یکی از زیبایی های زبان
انواع ضمیر در انگلیسی (Pronouns) ابزارهایی جادویی هستند که جایگزین اسم میشوند تا کلام ما روان، طبیعی و حرفهای به نظر برسد.
ضمیر در انگلیسی یکی از ۸ گروه اجزای کلام parts of speech است. درواقع part of speech نقش کلمات را در جمله مشخص می کنند.
برای اینکه جملاتمان زیباتر و دلنشین تر شوند و همچنین از تکرار چندباره ی کلمات خودداری کنیم، از ضمایر استفاده می کنیم. اینکه ضمیر خودش به هشت گروه مختلف تقسیم می شود هم زیبایی آنرا چند برابر کرده.
چه یک زبانآموز سطح مبتدی باشید و چه مدرسی که به دنبال شیوههای نوین تدریس است، این مقاله جامعترین راهنمایی است که نیاز دارید.
در این مطلب علاوه بر لیست کامل ضمایر، با اشتباهات رایج فارسیزبانان، تفاوتهای ظریف و یک “جدول تقلب” (Cheat Sheet) عالی آشنا خواهید شد.
ضمیر در انگلیسی چیست؟
دیکشنری Merriam Webster، ضمیر را کلمه ای معرفی کرده که بجای یک اسم (noun) یا یک عبارت قرار می گیرد. این اسم می تواند فرد، مکان یا شیء باشد.
وقتی یک اسم قبلا بیان شده، برای بار دوم می توان از ضمیر استفاده کرد. در واقع گرامر زبان انگلیسی به کمک ما آمده تا جمله را کوتاه تر و زیبا تر کند.
جدول کامل انواع ضمیر در زبان انگلیسی (Cheat Sheet)
اگر به دنبال یک خلاصه سریع هستید، این جدول لیست کامل ضمایر را در خود دارد.
| نوع ضمیر | ساختار گرامری | مثال کاربردی (Example) | توضیح استراتژیک برای یادگیری |
|---|---|---|---|
| ضمایر فاعلی (Subject) | I, You, He, She… | She lives in London. | جایگزین فاعل میشوند و همیشه قبل از فعل میآیند. بدون آنها جمله ناقص است. |
| ضمایر مفعولی (Object) | Me, You, Him, Her… | Can you help me? | نقش مفعول دارند و بعد از فعل یا حرف اضافه میآیند. (مثل to, for, with). |
| صفات ملکی (Poss. Adj) | My, Your, His, Her… | This is my car. | دقت کنید! اینها ضمیر نیستند و حتماً باید قبل از یک اسم بیایند تا مالکیت را نشان دهند. |
| ضمایر ملکی (Poss. Pro) | Mine, Yours, His, Hers… | The red car is mine. | اینها جایگزین “صفت ملکی + اسم” میشوند. بعد از اینها هیچ اسمی نمیآید. |
| ضمایر انعکاسی (Reflexive) | Myself, Yourself… | I did it myself. | وقتی فاعل و مفعول یکسان باشند. برای تاکید بر اینکه شخص خودش کار را انجام داده استفاده میشود. |
| ضمایر اشاره (Demonstrative) | This, That, These, Those | These are my keys. | برای اشاره به دوری و نزدیکی. در ترجمه فارسی معادل “این” و “آن” هستند. |
انواع ضمیر در انگلیسی و مثال ها
ضمیرها در انگلیسی به اول شخص، دوم شخص و سوم شخص مفرد و جمع تقسیم می شوند و گاهی اوقات مذکر و مونث بودن را هم مشخص می کنند.
نکته ی دیگر این است که دو ضمیر “تو” و “شما”، در انگلیسی یکی است یعنی فقط می گوییم “you”.
ضمایر شخصی personal pronouns
این ضمیرها جای افراد یا اشیاء قرار می گیرند و به دو بخش ضمیر فاعلی و ضمیر مفعولی تقسیم می شوند.
ضمیر فاعلی subject pronoun
نشاندهنده ی کسی است که کاری را انجام می دهد.
این ضمایر شامل : they, we, you, it, he, she, you, I هستند.
به مثال ها دقت کنید:
I like your shoes.
You are a teacher.
She did the dishes.
It is a book.
چند نکته ی ساده ی گرامر انگلیسی:
- همه ی جملات نیاز به فاعل subject دارند (یعنی کسی که کاری را انجام می دهد).
- جملات امری نیازی به ضمیر ندارند.
- اول شخص مفرد همیشه با حروف بزرگ نوشته می شود: “I”.
- برای مذکر از “he” و مونث از “she” استفاده می کنیم. اما اگر جنسیت آن را نمی دانیم از “they” استفاده می کنیم.
You should go to a doctor. They can help you.
- برای صحبت از موسسات، شرکت ها و مسئولین از “they” بکار می بریم.
They teach English very well (they= Max English academy)
They don’t let you smoke in here.
- زمانی که بقیه نمی توانند ما را ببینند مثل پشت تلفن یا پشت در از “it” استفاده می شود.
Hello, who is it?
It‘s Mehri.
ضمیر مفعولی object pronoun
شامل: them, us, you, him, her, you, me
برای نشان دادن کسی یا چیزی است که کاری روی آن یا برای آن انجام شده.
از این گروه از ضمیرهای انگلیسی بعد از فعل یا بعد از حروف اضافه استفاده می کنیم.
Can you help me, please?
Ask her for some help.
He is looking at you.
She is waiting for him.
| شخص | ضمیر فاعلی (Subject) | ضمیر مفعولی (Object) | مثال و کاربرد |
|---|---|---|---|
| اول شخص (من/ما) | I / We | Me / Us | She saw me, and I saw us in the mirror. |
| دوم شخص (تو/شما) | You | You | You know that I love you. (شکل فاعلی و مفعولی یکسان است) |
| سوم شخص (او/آنها) | He, She, It, They | Him, Her, It, Them | They invited him to her party. |
ضمیر و صفت ملکی possessive and adjective pronoun
their (theirs), our (ours), your (yours), his (his), her (hers), your (yours), my (mine)
این گروه از اجزای کلام نشان دهنده ی مالکیت هستند.
چرا می گوییم صفت ملکی؟ چون این کلمات قبل از اسم می آیند و مثل صفت عمل می کنند.
در مقابل، ضمایر ملکی هستند که به تنهایی استفاده می شوند و می توانند بعنوان فاعل یا مفعول بکار روند.
ضمیر انگلیسی ملکی، هیچوقت ” ‘s ” نمی گیرد.
به مثال ها توجه کنید:
- Is that your car?
- No, It’s not mine.
- Did you find her bag?
- Yes, I think it’s hers.
- Can you pass my cellphone?
- Is it yours?
در این جدول تفاوت ضمیر ملکی و صفت ملکی را می بینید.
| ویژگی کلیدی | صفت ملکی (Possessive Adj) | ضمیر ملکی (Possessive Pro) | تفاوت در یک نگاه |
|---|---|---|---|
| مثالها | My, Your, His, Her, Our | Mine, Yours, His, Hers, Ours | تغییر شکل ظاهری در اکثر کلمات (افزودن s). |
| نیاز به اسم | ✅ بله (حتماً اسم میخواهد) | ❌ خیر (به تنهایی میآید) | My book vs. The book is mine. |
ضمیر اشاره demonstrative pronoun
شامل those, these, that, this
همانطور که از اسمشان پیداست برای اشاره از این ضمیرها استفاده می کنیم.
ضمیر اشاره برای مفرد و جمع همچنین نزدیک و دور متفاوت است.
نکات تکمیلی:
- برای معرفی افراد از “this” و “these” استفاده می شود.
This is Mina.
These are my classmates.
- برای معرفی دو یا چندنفر نمی گوییم “these” . به مثالها توجه کنید:
This is Jane and this is Mary.
- برای معرفی خودمان هم می توانیم از “this” استفاده کنیم.
| موقعیت اشیاء | حالت مفرد (Singular) | حالت جمع (Plural) | نکته استراتژیک یادگیری |
|---|---|---|---|
| نزدیک (Near) | This (این) | These (اینها) | برای اشاره به چیزی که در دسترس یا فیزیکاً نزدیک شماست. |
| دور (Far) | That (آن) | Those (آنها) | برای اشاره به اشیائی که فاصله دارند یا در دسترس مستقیم نیستند. |
| مثال (Example) | “I like this apple, but those apples on the tree look better.” | (این سیب [در دستم] را دوست دارم، اما آن سیبهای [روی درخت] بهتر به نظر میرسند.) | |
ضمیر موصولی یا ضمیر نسبی relative pronoun
شامل: which, who, that, where, when, whose
برای توصیف افراد و اشیاء و توضیح دادن بیشتر درباره ی آنها، این ضمیر انگیسی را بکار می بریم. زبان انگلیسی انواع مختلفی ضمیر موصولی دارد اما در زبان فارسی همه معنی “که” می دهند.
| ضمیر موصولی | کاربرد (اشاره به…) | مثال کاربردی (Example) | ترجمه و مفهوم |
|---|---|---|---|
| Who | افراد (اشخاص) | The woman who lives next door. | خانمی که دیوار به دیوار ما زندگی میکند. |
| Which | اشیاء و حیوانات | The house which we bought. | خانهای که ما خریدیم. |
| That | افراد و اشیاء | The car that I like. | ماشینی که دوست دارم. (جایگزین Who و Which) |
| Where | مکانها | The place where they met. | مکانی که آنها همدیگر را ملاقات کردند. |
| When | زمانها | The day when I was born. | روزی که من به دنیا آمدم. |
| Whose | مالکیت | The boy whose father is a pilot. | پسری که پدرش خلبان است. |
نکات مهم برای جلوگیری از تکرار فاعل و مفعول
⚠️ این نکته را چندبار بخوانید!
از آنجایی که ضمیر موصولی خودش نقش فاعل یا مفعول را در جمله دوم بازی میکند، نباید اسم یا ضمیر دیگری را تکرار کنیم.
❌ اشتباه: This is the car which I bought it yesterday. (کلمه it اضافه است)
✅ درست: This is the car which I bought yesterday.
💡 ترفند حذف ضمیر موصولی
اگر بعد از ضمیر موصولی (who, which, that) یک اسم یا ضمیر دیگر بیاید (یعنی ضمیر موصولی مفعول باشد)، میتوانید آن را به راحتی حذف کنید:
The movie (which) we watched was great.
(در اینجا میتوانید which را حذف کنید چون بعد از آن we آمده است).
ضمیر انعکاسی reflective pronoun
themselves, yourselves, ourselves, himself, herself, yourself, myself
وقتی فاعل و مفعول جمله یکی باشد از این ضمیر انگلیسی استفاده می کنیم.
I taught myself how to speak English.
They enjoyed themselves at the zoo.
Did you hurt yourself?
She blames herself for the accident.
از این نوع ضمیرها برای تاکید هم استفاه می کنیم.
I myself opened the door.
She herself cooked lunch.
She fixed the car herself.
می توانیم قبل از ضمایر انعکاسی از “by” استفاده کنیم تا:
- نشان دهیم شخص به تنهایی و بدون کمک کاری انجام داده
The children got dressed by themselves.
I prepared the whole meal by myself.
- نشان دهیم شخص تنها بوده
He lived by himself in an enormous house.
She walked home by herself.
I did my homework by myself.
| شخص | ضمیر انعکاسی (Reflexive) | مثال (Example) | توضیح کاربردی |
|---|---|---|---|
| اول شخص مفرد | Myself | I cut myself while cooking. | وقتی فاعل (من) کار را روی خودش انجام میدهد. |
| دوم شخص مفرد | Yourself | You should believe in yourself. | خطاب به یک نفر؛ زمانی که مفعول همان فاعل (تو) باشد. |
| سوم شخص (مذکر/مونث/خنثی) | Himself / Herself / Itself | He fixed the car by himself. | استفاده از by قبل از این ضمایر به معنی “به تنهایی” است. |
| اول شخص جمع | Ourselves | We enjoyed ourselves at the party. | دقت کنید که در حالت جمع، پسوند به selves- تغییر میکند. |
| دوم و سوم شخص جمع | Yourselves / Themselves | They did the homework themselves. | تفاوت Yourself (یک نفر) و Yourselves (چند نفر) بسیار مهم است. |
ضمیر نامعین indefinite pronoun
شامل: every, some, no, any
از این نوع ضمیرها در انگلیسی برای صحبت کردن از افراد یا اشیاء نامشخص استفاده می شود.
اگر انتهای این ضمیر “body” یا “one” قرار بگیرد، این ضمیر برای انسان است و برای استفاده درباره ی اشیا از “thing” کمک میگیریم.
نکات گرامر انگلیسی:
- فعل برای این ضمیرها بصورت مفرد بکار می رود.
- اگر بخواهیم از یک ضمیر دیگر بجای تکرار ضمیر نامعینمان استفاده کنیم، باید از “they” استفاده کنیم.
It was a very clear day. We could see everything.
Everybody loves Sally.
Everything was ready for the party.
Everybody enjoyed the concert. They stood up and clapped.
I will tell everybody that dinner is ready. They have been waiting a long time.
| پیشوند / پسوند | شخص (-body) | شخص (-one) | اشیاء (-thing) | مکان (-where) |
|---|---|---|---|---|
| Every (همه) | Everybody | Everyone | Everything | Everywhere |
| Some (برخی) | Somebody | Someone | Something | Somewhere |
| Any (هر/هیچ) | Anybody | Anyone | Anything | Anywhere |
| No (هیچ) | Nobody | No one | Nothing | Nowhere |
📌 نکته اول: فعل همیشه مفرد است!
حتی اگر منظور ما “همه” باشد، گرامر انگلیسی این کلمات را یک دستهبندی واحد میبیند و فعل را مفرد میآورد.
❌ اشتباه: Everybody are happy.
✅ درست: Everybody is happy.
✅ درست: Everything was ready for the party.
💡 نکته دوم: ارجاع با They
اگر بخواهید در جملهی بعدی دوباره به همان ضمیر نامعین اشاره کنید، برای راحتی و عدم تکرار (و همچنین رعایت جنسیت)، از They استفاده میکنیم:
Example: Everybody enjoyed the concert. They stood up and clapped.
(همه از کنسرت لذت بردند. آنها [همان همه] بلند شدند و دست زدند.)
ضمیر متقابل reciprocal pronoun
برای نشان دادن رابطه ی دو نفر یا گروهی از افراد از دو ضمیر انگلیسی متقابل یا دوسویه استفاده می کنیم که بصورت زیر هستند:
- Each other (همدیگر)
- One another (یکدیگر)
به مثال ها توجه کنید:
Peter and Mary helped each other.
= Peter helped Mary and Mary helped Peter.
We sent one another Christmas cards.
= We sent them a Christmas card and they sent us a Christmas card.
They didn’t look at each other.
= X didn’t look at Y and Y didn’t look at X.
Why don’t you believe each other?
The ten prisoners were all blaming one another.
یادگیری ضمایر انگلیسی در بافت جمله
حفظ کردن جدول خوب است، اما کافی نیست. بیایید کاربرد این ضمایر را در یک داستان کوتاه ببینیم. به کلمات بولد شده دقت کنید:
“Sarah bought a new laptop. She (فاعلی) loves it (مفعولی). Her (صفت ملکی) brother asked, ‘Is this yours (ضمیر ملکی)?’ Sarah replied, ‘Yes, I bought it myself (انعکاسی)!’.”
اشتباهات رایج فارسیزبانان در آموزش انواع ضمیر انگلیسی
به عنوان یک فارسیزبان، ساختار ذهنی زبان مادری ممکن است باعث خطاهای زیر شود:
۱. حذف فاعل (Subject Dropping): در فارسی میگوییم “باران میآید” (فاعل مشخص نیست). اما در انگلیسی جمله حتماً فاعل میخواهد.
- ❌ اشتباه: Is raining.
- ✅ درست: It is raining.
۲. سردرگمی جنسیتی (Gender Confusion): در فارسی “او” برای زن و مرد یکی است. زبانآموزان اغلب He و She را جابجا استفاده میکنند. تمرین زیاد و تصویرسازی ذهنی تنها راه حل این مشکل است.
۳. ضمیر “They” برای مفرد (Singular They): در انگلیسی مدرن، اگر جنسیت فردی را ندانیم، میتوانیم برای او از They استفاده کنیم (حتی اگر یک نفر باشد).
- مثال: If a student needs help, they can ask me.
سوالات متداول
- تفاوت My و Mine چیست؟ My یک “صفت” است و حتماً باید قبل از یک اسم بیاید (My car). اما Mine یک “ضمیر” است و به تنهایی استفاده میشود تا از تکرار اسم جلوگیری کند (The car is mine).
- آیا میتوانیم برای حیوانات از He یا She استفاده کنیم؟ بله. اگر حیوان خانگی باشد و جنسیتش را بدانید و با او رابطه عاطفی داشته باشید، استفاده از He/She رایج است. اما برای حیوانات کلی و حیات وحش معمولاً از It استفاده میشود.
- ضمیر It دقیقا کجا کاربرد دارد؟ برای اشیاء، حیوانات، آبوهوا، زمان، و گاهی برای نوزادی که جنسیتش مشخص نیست استفاده میشود.
- چگونه همه ضمایر را سریع حفظ کنیم؟ بهترین راه “جملهسازی” است نه حفظ جدول. برای هر ضمیر یک جمله خندهدار یا واقعی درباره زندگی خودتان بسازید.
- در جمله گفتن “من و دوستم”، اول باید کدام را بگوییم؟ (My friend and I یا Me and my friend؟) از نظر ادب و گرامر صحیح، همیشه اول باید به شخص دیگر اشاره کنید.
- حالت فاعلی: My friend and I went out. (نه Me and my friend).
- حالت مفعولی: She invited my friend and me.
۶. تفاوت مهم Its و It’s چیست؟ این یکی از رایجترین اشتباهات حتی بین بومیزبانان است!
- It’s: مخفف It is یا It has است. (مثال: It’s cold = هوا سرد است).
- Its: صفت ملکی است و مالکیت را نشان میدهد، درست مثل My یا His. (مثال: The cat broke its leg = گربه پایش را شکست).
۷. ضمایر One و Ones چه کاربردی دارند؟ اینها برای جلوگیری از تکرار اسم استفاده میشوند.
- One: جایگزین اسم مفرد (This bag is old. I want a new one).
- Ones: جایگزین اسم جمع (These shoes are tight. Show me the black ones).
سخن پایانی
در این مقاله یاد گرفتیم که ضمایر (Pronouns) گرامر انگلیسی قهرمانان کوچک اما قدرتمند جملات هستند که از تکرار کسلکننده اسمها جلوگیری میکنند.
از ضمایر فاعلی که پایه و اساس جمله هستند تا ضمایر نامعین که ابهام را مدیریت میکنند، هر کدام نقش ویژهای در مکالمه بر عهده دارند.
حالا برای اینکه یادگیری را سرعت دهید به این نکات توجه کنید:
-
پایه را محکم کنید: ابتدا بر ضمایر فاعلی و مفعولی مسلط شوید؛ آنها بیشترین تکرار را در مکالمات روزمره دارند.
-
تفاوت مالکیت را درک کنید: مرز بین صفت ملکی (نیاز به اسم) و ضمیر ملکی (تنها) را با مثالهای کتابی تمرین کنید.
-
به پسوندها دقت کنید: در ضمایر نامعین، فقط با یادگیری ۴ پیشوند اصلی (Some, Any, No, Every)، میتوانید بیش از ۱۶ مفهوم مختلف را بسازید.
دیدگاهتان را بنویسید